Start
Omhoog
Hippodroom
Gildebarden
Rubens-Lehar
Komediantenrevue
Revue
De revues van Rik Senten

 

De revues van Rik Senten

1914 - 1945

 

 
 


De eerste 25 revues
Het gezelschap in de jaren 1930
Het revueorkest
De revues Senten-Zwijsen
1935 1936 1937
1938 1939 1940
Tweede Wereldoorlog
1940-42 1942-43  1943-44 
Na de bevrijding


 

 
 



 

 

Samenwerking Senten - Zwijsen

J.A. Zwijsen werkte minstens sinds 1934 en tot in 1945 samen met Rik Senten (1885-1962) aan 32 revues, aanvankelijk als pianist, arrangeur en toondichter en later als dirigent van het orkest van de Hippodroom. Hij was er verantwoordelijk voor de muziekbewerkingen en componeerde de revueliedjes. Deze revueliedjes werden door de artiesten aan het publiek aangeleerd en dan door heel de zaal meegezongen. Veel revues bevatten ook een 'potpourri' waain de populaire deuntjes van de vorige revues de revue passeerden. Het gaat hier om volkse revues, met licht aangebrande teksten soms, geen al te verheven kunstwerken, maar ze hadden destijds een groot amusementsgehalte. Nu en dan werden ook ernstigere muzikale intermezzo's toegevoegd.

Gaandeweg in de jaren 30 werden deze revues ook spectaculairder en grootser opgevat met bijzondere aandacht voor de kostuums, de decors, het spektakel en de kwaliteit van de attracties. De revues volgden elkaar in een snel tempo op en trokken massa's volk, ook uit Nederland. Soms ging Rik Senten met zijn gezelschap op tournee. Zo waren ze begin 1935 en ook in de herfst van 1936 op tournee in Vlaanderen, traden ze in 1937 op in verschillende steden in Nederland en de laatste vertoning van zijn 'ontsmettingsrevue' Wij zijn er van af! vond in november 1944 plaats in Leuven.

Bij het begin van de Tweede Wereldoorlog met de Duitse inval in Polen op 1 september 1939, sloot de Hippodroom zijn deuren en toen Senten en Zwijsen op 20 april 1940 dan toch herbegonnen met de revues viel enkele weken later Duitsland België binnen. Zwijsen werd enige tijd later repetitor in de Koninklijke Vlaamse Opera en Senten verhuisde naar het Rubenspaleis waar hij overschakelde op kleinschaligere revues - familiecabaret of cabaret-revues genaamd - met een beperkt aantal vertoningen en wekelijks wisselend programma. Grote animator van deze kabaretavonden was Jaak de Voght. In september 1942 kwam het gezelschap opnieuw spelen in Hippodroom en een jaar later zien we terug een aantal revues met Zwijsen als orkestleider. Die reeks werd afgesloten met de uitvoering van twee operetten in januari en februari 1944.

Na de bevrijding begonnen Senten en Zwijsen met de revue We zijn er van af, maar die reeks vertoningen werd afgebroken vanwege de V-bommen op Antwerpen. Na de definitieve capitulatie van Duitsland speelde Rik Senten nog zijn - voor zover we tot hier toe konden nagaan - laatste revue : Hands Up! Kamerad!.

 

 
 

 

 

De eerste 25 revues van Rik Senten.
In de Hippodroom tenzij anders vermeld.


Voor deze revues traden als orkestmeesters op :
Flor Pierré, Jules Falck, Lode Van de Velde, Max Sluis, Gerard Horens, Rik De Backer en J.A.Zwysen.

  orkest onder leiding van
1914, Sportrevue - in El Bardo - 4 opvoeringen Flor Pierré
1915, Doprevue - in Palatinat - 50 opvoeringen Jules Falck
1918, Wat vraagt het volk, 60 opvoeringen  
1919, Haalt ze boven, 40 opvoeringen Lode Van de Velde - muziekbewerking van Rik Calluy
1925, 't Bard op en binnen, 75 vertoningen Lode Van de Velde
1927, G'hebt er gelegen, 40 opvoeringen Lode Van de velde
1929, Geere bij, 50 opvoeringen Lode Van de Velde
1929, We gaan ne gang, 55 opvoeringen Lode Van de Velde
1929, Wat een weer !, 50 opvoeringen Flor Pierré
1930, 't Is gebakken - in Majestic - 27 opvoeringen Lode Van de Velde
1930, Zout België, 60 opvoeringen Rik de Backer
1931, Afblijven of trouwen, 45 opvoeringen Max Sluis
1931, 't Bard op en binnen, nieuwe versie, 25 opvoeringen Lode Van de Velde
1932, Laat het uit - in Scala - 35 opvoeringen Gerard Horens
1933, Houdt ze warm, 60 opvoeringen Rik de Backer
1933, 't Zit er op, 45 opvoeringen Gerard Horens en Rik de Backer
1934, Houdt ze warm, nieuwe versie, 36 opvoeringen Rik de Backer
1934, Heup met de beentjes, 55 opvoeringen Rik de Backer
1934, Laat maar steken, 60 opvoeringen Rik de Backer
1934, Heup met de beentjes, nieuwe versie, 35 opvoeringen Rik de Backer
1934, Zoudet meugen ?, 55 opvoeringen Rik de Backer
1935, 't Hee goe geweest, 50 opvoeringen Rik de Backer
1935, Nog van dat, 45 opvoeringen Rik de Backer
1935, 't Smaakt naar nog, 37 opvoeringen Rik de Backer
1935, Hip ! Hip ! Hoerah ! J.A. Zwysen
   
 
 

Deze eerste 25 revues werden opgevoerd onder het achtereenvolgende bestuur van :
Gustaaf Verschueren, Neutgens, Condès, Van Beylen, Raymaeckers, Van den Bosch, Jan Lenaers, Mathieu Croes, Karel Vekemans en Hermans.

Als regisseurs traden onder anderen op :
Fé Pasmans, Dehoon, Jef Van Pelt, Delmora, Van den Bosch.

Als balletmeesteressen :
Mw. Katicza en Henriette Janssens.

 

Als voornaamste vertolkers :

Dames : Heren :
Esther Deltenre
Rezy Venus
Meriel
Bruylants
Nini de Boël
Noterman
Mitje Peenen
Jeanne Didier
't Seyen
Sophie
Alyska
de Troch
Dumont
Roussely
Germaine Light
Jenny Goossens
Solia
Lausanne
Waterschoot
Nesna
Lindeboom
Castelli
Morisson
Sus Van Aerschot
Frits Vaerewyck
Gust Kint
Van Thillo
Van den Bosch
Belloy
Van Ryn
Condès
Neutgens
Verberckmoes
G. Van den Hoeck
Polus
Robert Marcel
Jef Verlinden
Malray
Mondose
Bertal
Piet Sele
Fons Darden
Staal
Rik Jans
Rouget
Collin
De Paepe
Dollinger
Heyneman
Clement
P. v.d. Eynde
Remes

 

 

 

 

Het gezelschap in de jaren 30

Rik Senten voerde meestal zelf de regie, tot in 1936 nog samen met Fé Pasmans die al in 1922 als regisseur was aangenomen in de Hippodroom door de toenmalige bestuurders Frans Condès en Victor Neutgens.
Voor de technische leiding en lichteffecten stond Leon Goddijn in.
De decors die altijd grote indruk maakten kwamen van (het huis) Jef Denis.
De balletten werden geregeld door Mej. Henriette Janssens (1897-1941). Onder Sonia Korty maakte zij in de jaren 20 nog deel uit van het eerste balletkorps van de Koninklijke Vlaamse Opera dat in het seizoen 1923-1924 werd opgericht. Naast haar dansgroep, de Hippodrome girls, die een belangrijk deel van het spektakel verzorgden, naast de vedetten en andere attracties, traden regelmatig op :

onder anderen :
De dames : Nini De Boël  •  Mia Dumoullin  • Lotje De Troch  •  Mia De Wachter  •  Louise Lausanne •  Yvette Sivelle
De heren : Harry Collin  •  Rik Jans  • Eric Lund  • Pol Polus  • Louis Staal  •  Frits Vaerewyck  •  Gaspard Van den Hoeck

 

 

 

 

 

Het revue-orkest 1934-1935

 

Pianist en toondichter

J.A. Zwijsen speelde als pianist en toondichter mee in het orkest van de Hippodroom onder leiding van Rik De Backer. Voor de 'Loterij-revue' Zoudet Meugen schreef hij onder andere de melodie voor de hoofdaria, gezongen door Frits Vaerewyck (Vaerewijck). In deze revue zong Rik Jans ook de aria De Oogst uit de operette Prinsenhart van Johan Zwijsen. Het was de 20e spektakelrevue van Rik Senten en hij liep van 8 december tot ongeveer 20 januari in de Hippodroom. Na 55 opvoeringen in Antwerpen reisde het gezelschap met de revue naar Gent, Oostende, Kortrijk, Hasselt, Aalst, Sint Niklaas, Sint Truiden en Tienen. De samenstelling van het revue orkest in december 1934 zoals toen in de programma-brochure vermeld, was als volgt :

Rik De Backer

Orkestleider
M. Frederix Viool-solo
L. Torfs Viool
Van Herewege Viool
A. Note Clarinette, Saxo-Alto
J.A. Zwijsen Piano, Toondichter
L. Akkermans Contre-Basse, Sousaphone, Vibraphone
L. Ruys Accordéon, Banjo
1e Prijs Conc. Accordéon "Het Handelsblad"
Ch. Vinck Saxo-Alto-Tenor, Clarinette, Viool
Fr. Van Den Borg Saxo-Alto, Cello
R. Van Den Boom Saxo-Tenor, Viool
1e Prijs van het Conservatorium van Brussel
J. Tubbax 1e Jazz Trompet
J. Ceulemans Trompette
1e Prijs van het Conservatorium van Antwerpen
A. Schiltz Trompette
J. Schram Trombone
1e Prijs van het Conservatorium van Antwerpen
Eg. Meulemans Trombone
1e Prijs van het Conservatorium van Antwerpen
Theo Vally Jazz, Drummer, Accordéon, Viool
   
 

 

1935 - Daarna volgden in 1935 nog de revues :

't Hee goe geweest, 'de groote Dynamiet-revue'.
Vedetten en attracties. Met Frits Vaerewyck, pas als acteur bezig geweest in de Jan Vanderheyden-film 'Alleen voor U', Nini de Boël, Lowitje Staal, Lottie de Troch en 'de drooge komiek Polus, de man die nooit lacht!'. Attracties waren de Turkse danseressen Hameda-Saly en de 'koningin der apachen' de zangeres Mira.  Muziek. Het revuelied 't Hee goe geweest van Zwijsen werd gezongen door Frits Vaerewyck en het publiek, zoals gebruikelijk was. De finale was de gezongen potpourri van 'Rik Senten's straatliedjes', de schlagers van de voorbije revues. De revue liep meer dan vijf weken.

Nog van dat, slotrevue.
Deze revue brengt een compilatie uit zijn vorige revues : 'Het beste van het beste der revues van Rik Senten'. 
Vedetten en attracties. Als gasten treden op de Italiaanse bariton Serantoni als compère en als attracties de 'ultra komische akrobaten' het Trio Emeranz, 'voor de eerste maal in België', en de twee Engelse stepdanseressen, 'de koninginnen van de step-dance' de Sisters Anderson. Muziek.  Opnieuw zingt hier Frits Vaerewyck, onder meer Wie danst er mee van Zwijsen.

't Smaakt naar nog, kermisrevue ter gelegenheid van Antwerpen kermis.
Vedetten en attracties. Naast zijn vaste ploeg Frits Vaerewyck, Lotje De Troch, Louis Staal en Pol Polus deden hier ook Constant De Vuyst en Louise Lausanne mee. Als commère en compère traden Mia Dumoulin en Eric Lund op. Als speciale attractie behaalde 'het wonder deze eeuw', 'The Sisters B.' met hun dansen groot succes. De revue liep meer dan zes weken.

 

Orkestleider in de Hippodroom

Hip ! Hip ! Hoerah !, Jubel-revue.
Johan Zwijsen nam bij deze 25e revue van Rik Senten in oktober 1935 de rol over van Rik De Backer als muziekbewerker en orkestleider. Tijdens de voorstelling op maandag 18 november werd Frits Vaerewyck gehuldigd voor zijn 25-jarig toneeljubileum.
 Muziek. In deze revue zong Louis Staal de wals Pierke de Eierboer van Zwijsen; Lotje de Troch en Frits Vaerewyck zongen de schottisch Griet en Piet.

Onder de muzikale leiding van Zwijsen werden daarna nog volgende revues van Rik Senten opgevoerd in de Hippodroom :
 

 

1936

Kom over !, karnavalrevue.
De titel verwijst naar het vooruitzicht op een nieuwe Moerdijkbrug die de Nederlanders moet toelaten in nog groteren getale naar Antwerpen af te zakken.
Vedetten en attracties. Als gasten traden op de zangers Ricardi en Mevr.Nielsen en als attracties 'de wereldbefaamde lilliputters' Ratoucheff met de kleinste man ter wereld, en de 'meest beroemde Russische springers der wereld', 'de ongeëvenaarde Russsche wervelwinden' de 5 Bolgaroffs met 'de levende draaispil'. Muziek. Zwijsen componeerde zoals gewoonlijk het revuelied Kom over dat in verschillende tekstversies doorheen gans de revue gezongen werd door Frits Vaerewyck en het publiek. Erik Lund zong de nieuwe aria van Zwijsen Naar den Hippodroom!.

Amaaï ! Mijn Klokken !, paasrevue.
In regie van Rik Senten en Fé Pasmans.
Vedetten en attracties. Als gast trad op 'de Weense nachtegaal' de sopraan Gretl Vernon. Als attracties onder meer de Amerikaanse dansers Charlie en Rita Jenkins, de '3 Ajax' atleten van het circus Sarrasani, en de 'raskomieken' The Turand Bros. Muziek. Hierin de liederen Als ge de klokken luidt en Gij zijt er het zonnetje, gezongen door Frits Vaerewyck; Athleten op !, een aria uit de Heldenmarch gezongen door Ricardi, Lausanne en de Troch; en Kermishelden, een kermislied gezongen door de Troch en Ricardi.

Daarna herneming van de drie revue's, in nieuwe en aangepaste versie :
  • Kom Over ! ter gelegenheid van Antwerpen kermis en van de hernieuwde Hippodroom.
  • Hip! Hip! Hoerah! Naar aanleiding van de prestaties van de Hollandse zwemsters op de Olympiade van Berlijn schrijft Rik Senten het liedje De Hollandsche Vischjes, op muziek gezet door Zwijsen en gezongen door Vaerewyck.
  • Laat maar steken. Na deze drie hernemingen ging het gezelschap vanaf 19 september op tournee in het binnenland.

Blok Af !
Na de optredens van het gezelschap van Rik Senten in het Nieuwe Circus in Gent, volgde deze nieuwe revue in de Hippodroom in regie van Fé Pasmans. Ook deze revue loopt langer dan een maand. Vedetten en attracties. Hier treedt voor de eerste keer Esther Deltenre op samen met Frits Vaerewijck. Haar laatste optreden in de Hippodroom dateerde al van 1928, toen ze nog in revues optrad met Sus Van Aerschot. Verder ook de Catalaanse tenor Jean Salva, 'het evenbeeld van Tino Rossi', die ook al met Rik Senten in Gent optrad. Als attrakties zijn er de humoristen O'Henry-Petros and Maria van het Coliseum van Londen en het Belgische Trio Tobas. Het 'jazzorkest van Zwysen' en de 24 Hippodrome-Girls zijn bestendig in aktie. 

 

 

 

1937

Herneming van de revue Blok Af !
In regie van Pol Polus. Vedetten en attracties. Jean Salva, 'de wonderbare Katalaanse nachtegaal', treedt nu op in een geheel nieuw repertorium. Naast Frits Vaerewyck en Esther Deltenre traden hier ook Portugese Ridder de Vasconcelles op 'met zijne twee Prachtpaarden', Mistral en Tom Pouce, ' die gelukkig ontsnapte aan een ongeval in de Empire van Brussel.' Muziek. Versterkt Jazz orkest onder leiding van J.A. Zwysen.

Diamant-revue of 'De legende van den Orloff Diamant' is de Paasrevue van Rik Senten.
Vedetten en attracties.  Met als gastvedette en commère de Belgische zangeres 'met de diamanten stem' Mary Cambien. De Hippodrome Girls, juist terug van een veertiendaags optreden in het Variété Palace in Charleroi, werden versterkt. Ook Gaspar Van den Hoeck en Alice Christiaens traden hier op. Muziek. Van Zwijsen zong Alice Christiaens 'Het hart verpand! op de muziek van de aria  Esclavage en De 'Orloff' op de muziek van Mascha. Frits Vaerewyck zong er 'De Mannen van 't Steentje', op de muziek van Beautiful Diamand. Mary Cambien en het hele gezelschap zongen tot slot Zwijsens nieuwe marsch Naar Parijs.

Het gezelschap voerde de revue Hiep Hiep Hoera ! onder meer op in Eindhoven, Helmond en Waalwijk. In september speelde de revue in schouwburg Kinsbergen in Tiburg ter gelegenheid van Tilburg-kermis. 'De artisten beijverden zich, zich te bedienen van de Hollandsche taal, al rolden er hier en daar sappige Vlaamsche opmerkingen tusschendoor'.Vedetten en attracties.  Met 'de schoonste danseressen van Europa' de 18 Hippodrome Girls. Als extra-attractie traden de 12 Tokay-Whirlwinds op, 'het toppunt van acrobatiek'.  Muziek. Door het volledige orkest van Hippodrome de '14 Jazz-Kings o.l.v. Kapelm. Zwijsen'.  Frits Vaerewijck zorgde er weer voor dat het publiek de vele refreintjes meezong.

Diamanten Kermis-Revue.
Ter gelegenheid van Antwerpen-kermis en in regie van Rik Senten en Gaspard Van den Hoeck. Technische leiding was in handen van Leon en Frans Goddijn.
 Muziek. De liedjes van Zwijsen uit de Diamant-revue werden hier hernomen.

Onderuit ! De revue stond een maand lang op de affiche.
Deze openingsrevue van het nieuwe seizoen was tevens de 25e revue die Louis Staal speelde voor Rik Senten en dat werd dan ook gevierd. Vedetten en attracties.  Met de 'koningen van de lach' Esther Deltenre en Frits Vaerewijck en de zangers José Morrisson en Mary Cambien.  Ook trad hier de jonge 'filmartist' Nand Buyl op. En sketches gebaseerd op de actualiteiten zoals de oefening tegen luchtaanvallen, de overtocht van de Noordpool, de scheepvaartweek, de grote brand in de poppenafdeling van de Grand Bazar enz.. Als attractie trad het Raimondo Ballet op van het Empire Theatre van Londen.  Muziek. In deze revue werd het lied van Zwijsen en Senten Daar rijst de Toren 'zoo magistraal voorgedragen' door José Morrisson.(1) Het werd Sentens lievelingslied en ter gelegenheid van zijn huldiging in november 1960 in Oud-België voerden de tenor Albert Van Rijckel en het orkest onder leiding van Zwijsen dit lied ter zijner ere nog eens uit.

In en Uit !, 'show-revue'.
De regie was in handen van Gaspard Van den Hoeck, die zelf ook optrad
. Vedetten en attracties.  Grote animator was dit keer René Bertal die Frits Vaerewijck verving. Als zangeres trad Hélène Cartry op.  Met Pol Polus, Louis Staal en Yvette Sivelle. Als attracties hadden we onder andere 'de twee jazzkoningen' Vance & Romeo, de Italiaanse jongleurs van de Hoffmann-Troupe, het komische duo Niotna & Partner en de 'evenwichtmakers' The Two Williams van de Berlijnse Scala.

 

(1)
Daar rijst de fiere toren op,
't sieraad van onze Vlaamse stede.
De kanten toren, fieren torentop,
de trots en 't zinbeeld van 't verleden
.

 

1938

Doe z'eens vol ! Carnavalrevue. De revue liep meer dan zeven weken.
In regie van Gaspard Van den Hoeck en Goddijn.  Vedetten en attracties.  De carnavalrevue met het eerste optreden van 'de Antwerpsche Deltenre' Mitje Verschoote. In deze revue die op 19 februari start is de Nederlandse 'humorist' en zanger Willy Derby te gast en hij kreeg er volle gelegenheid zijn schlagers te zingen. Daarnaast stelde men ook de Frans-Italiaanse tenor uit Marseille, Henri Giannini voor 'die Tino Rossi onttrroonde' en verschillende 'wereldattracties' zoals de wereldkampioen van het bascuul-springen, de 'stardanseres' Kary Elmi van het Alhambra in Parijs en het Belgische duo De Schepper met hun poppenspel.  Muziek. In deze revue onder meer We vieren Sint Jan, lied van Zwijsen gezongen door Mitje Verschoote, Yvette Sivelle, Polus, Van den Hoeck en Staal, en het revueliedje Doe z'eens vol!, gezongen door Willy Derby. Mitje Verschoote en Louis Staal brachten dan ook nog eens een potpourri 'van over 40 jaar' Tingeltangel!  Mogelijk ontstaat hier ook het lied 't Schooiertje, dat immers dateert van maart 1938 en door Zwijsen werd gecomponeerd op tekst van Ferry (Ferry van Delden) voor Derby.

Hier ! Da's 't mijn, de paasrevue.
Die start met een voorzichtige persiflage op de Anschluss. 
Vedetten en attracties.  Het radioduo Lia Martin en Pierre Boeyen leiden de revue. Maar meer en meer krijgen de zogenaamde music-hall nummers of attracties en het ballet de overhand op hekelende sketches over de actualiteit. Als attractie was er dit keer 'de Fransche ruiter' Rambeau met zijn miniatuurcircus, 'een kleine wereld van poneys, honden en apen'. Naast anderen traden ook op het danskoppel Jenny and Partner, de Amerikaans-Franse fantaisist en komiek Danyl en de 'Antwerpsche Shirley Temple' Betty Lee.

Knal-revue. Waarmee de Hippodroom het seizoen heropent.
In regie van Gaspar van den Hoeck (die ook meespeelde en eind september zou overlijden) en René Delmora.
Vedetten en attracties.  Met Sus van Aerschot en voor het eerst in een Antwerpse revue zijn zoon Octaaf Van Aerschot (ook Taf genaamd). Verder de vaste revuevedetten Polus, Staal en Sivelle, de Weense zangeres Lotte Bartschat en opnieuw de Catalaanse charmetenor Jean Salva die zijn schlagers zingt. Als attractie treden onder meer de Brox Family, dat zijn acht  accordeonisten.  Muziek. 'Den Jasz-band van J.A. Zwysen' begint met een 'knal-inzet'. En in de loop van de avond zingen Van den Hoeck en Polus het revueliedje Knal! We kraken er nog een!,  vertolkt Sus van Aerschot  Suske, Kom bij Mij!, zingen Taf van Aerschot en Sivelle de nieuwe wals van Zwijsen De Moolen van Oolen en Lotte Bartschat en Yvette Sivelle zijn nieuwste lied Weer prijken de Torens!

 

 

 

1939

Hedde 't vast ? de caranavalrevue.
Ten behoeve van de Nederlanders ook Snap je't genoemd.
Vedetten en attracties. Stonden op de affiche : Taf Van Aerschot, Nandje Buyl, José Morrisson, de Weense zangeres Lotte Bartschat, Polus, Staal en Sivelle. Als attracties onder andere het stepballet The Fellow Juveniles en de buikspreekster Florencette met haar sprekende pop. Met een lichtstoet, een karnavalstoet, een optocht der Musketiers en Amsterdam in feest bij dag-en-nacht.

Voelde nog Niks ? 'de nieuwe internationale revue van Rik Senten'.
In regie van Senten en Goddijn.
Vedetten en attracties. Naast de vaste vedetten zoals Polus, Staal en Sivelle treden ook opnieuw Oktaaf Van Aerschot op en José Morrisson. Ook nu is het op de actualiteit hekelend gedeelte beperkt en gaat de aandacht meer naar het music-hall programma. Treden daarbij onder andere als attracties op 'de Joedel-Koningin met hare twaalf tyrolers' Käte Damhofer en 'de Russische meester en zijne twintig Russen in hunne Kaukasische en Oekranische tempo-dansen' Prof. Glazeroff. Drie Antwerpse stepdansers waren ook te gast, The Clever Boys geheten. Muziek. Zoals andere jaren worden veel liedjes vertolkt op melodietjes van bekende schlagers of aria's. Originele muziek van Zwijsen werd gezongen door de Hippodrome Girls in Kloppe-Klop! en door José Morrisson in De Klok van Vrede. De revue liep vier weken.

Snuitje, kom in mijn Schuitje.
Deze laatste revue zou starten op zaterdag 2 september, maar vanwege de Duitse inval in Polen op 1 september besloot het bestuur de Hippodroom te sluiten. Voorlopig werd ook de revue niet heropgestart en zo verhuisde Johan Zwijsen naar het Nieuw Luna-theater op de Sint Jacobsmarkt waar hij in 1939-1940 nog drie revues dirigeerde en muzikaal bewerkte van Arnold Frank.

 

 

 

 

 

1940

Tip Top.
Op 20 april 1940 hernam Rik Senten zijn revuereeks in de Hippodroom met de revue Tip Top, opnieuw onder de muzikale leiding van Zwijsen. Enkele weken later, op 10 mei vielen de Duitse troepen België binnen...
 
 

 

Rik Senten tijdens de Tweede Wereldoorlog

1940-42

Rubensrevue.
Rik Senten stak in januari 1941 met zijn orkestleider Rik De Backer de Rubensrevue in elkaar. Deze revue ging door in het Rubenspaleis in de Carnotstraat. De gekende revuesterren namen er aan deel zoals Polus, De Voght, Nini de Boël, Louis Staal en Louise Lausanne. Ook Co Flower en Nand Buyl traden hier op samen met de tenor Vanrijkel.
Familiekabaret.
Eerder was Rik Senten in het Rubenspaleis al begonnen met zijn Familiekabaret, en dit werd na de revue in de weekends van februari 1941 hernomen. Daarin traden Jaak De Voght, Louis Staal en Co Flower op, samen met een aantal attracties. Het vast orkest stond onder leiding van Rik De Backer, maar ook andere orkesten traden op, zoals het orkest van Marcel Beguin tijdens de Kerstmisweek van Sentens familiekabaret in december 1941.  In juni 1941 organiseerde het familiekabaret een kabaret- en varétématinée voor 300 'weeskinderen' uit de stad in het Rubenspaleis. Naast de optredens van de vedetten, het orkest en het ballet, voerde het gezelschap er ook het sprookje Asschepoes op. In dit familiekabaret ontstond ook het populaire duo Madam Priet en Madam Praat van Jaak De Voght en Louis Staal.
Studio Con Amore.
Vanaf maart 1941 organiseerde Renaat Gondry naast de kabaretopvoeringen zijn crochet-wedstrijden. De winnaars van deze talentenjachten konden een opleiding krijgen in de 'Vlaamsche Studio Con Amore', die toen reeds een 100-tal leerlingen zou bevatten. De bovengenoemde artiesten van het familiekabaret en ook de toondichter J.A. Zwijsen - toen repetitor in de Koninklijke Vlaamse Opera - leidden in de studio de leerlingen verder op als zanger, humorist, variété-artiest, instrumentist. De studio zou ook een eigen balletkorps en een eigen orkest hebben gevormd. In juni 1941 verzorgde de Studio met De Voght een kabaret- en variétéfeest in de schouwburg Van Wesenbeke. En in maart 1942 vond in het Rubenspaleis het 'Groot Gala Gemengd Feest van "Con Amore"' plaats met medewerking van het ballet en de balletmeester Ernest Pireaux van de Koninklijke Vlaamse Opera. Het orkest van Tony Mees gaf er een bloemlezing uit Wagners werken en het tweede gedeelte werd verzorgd door de beste krachten van Studio Con Amore.
 
 

1942-43

Cabaret-revues.
Ondertussen stond het orkest sinds 31 januari 1942 onder de leiding van Harry Reyntjens en in september 1942 trokken Senten en het familiekabaret, na twee seizoenen in het Rubenspaleis, en Reyntjens met zijn '20 jazz-virtuozen' naar hun nieuwe stek, de vertrouwde Hippodroom. Daar bracht Rik Senten zogenaamde 'cabaret-revues', ook genaamd 'moderne revue', te beginnen met Hip-Hip-Hippodroom. Bedoeling was hier elke week een nieuwe cabaret-revue te brengen, dus anders opgevat dan de reeks show-en spaktakelrevues van voor de oorlog. Na die eersteling volgde de revue 't Is da ne mensch zee...Eh ?  Hierin nam Nini de Boël voorlopig afscheid van het Antwerpse publiek nu ze voor een jaar vertrok naar het Brusselse Alhambra-theater. Dan volgden tot eind 1942 nog de cabaretrevues : Zou 't nog gaan ? Doe geen kosten Schudden voor 't gebruik Ge vangt ze... Arm maar proper Klein maar erg Op olle gemak Daar hedde wa
Herneming van enkele 'Triomf-revues'.
Om het 2-jarig bestaan van het familiekabaret te vieren organiseerde Rik Senten in november 1942 vier galavertoningen van zijn 'geheel vernieuwde' Triomf-revue Houdt Ze Warm. Daarna hernam hij nog : Heup met de beentjes Hip-Hip-Hoera! Laat maar steken ! Snuitje komt in mijn schuitje Deze laatste revue is eigenlijk de eerste van een nieuwe reeks, aangezien deze revue uit september 1939 toen niet is opgevoerd.
Elke week een nieuwe revue.
Vanaf Kerstdag 1942 begon Rik Senten aan een reeks nieuwe revues tot aan het afsluiten van het seizoen in april 1943. De revues werden soms maar een maal opgevoerd, onder meer te wijten aan beperkende maatregelen vanwege de Duitse militaire overheid. Werden opgevoerd : Zeede ga iet ? 1943... En wat nu? Niemand meer ?... Geluk! Zie naa?... Awel, spuiter ? Met verschen moed... Heddet gespanne Zijn me da lappen! As ge da nie meugt Tegen wie zegdet Hokus-Pokus-Pas Volle Gaz Weer wa varsch Als 't mor voor niet is Bliksem-Revue Hoorde ze rammelen ? Het beste van het beste (afscheidsvertoning)
 

J.A. Zwijsen aan de piano in de Hippodroom bij de uitvoering van Rapsodie van Liszt in 1943-44
(foto uit verzameling Hugo Zwysen).

1943-44

Voor wanneer na?
In september 1943 heropent de Hippodroom onder leiding van Senten met 'eindelijk weer eens een ware Antwerpsche revue'. De revues lopen opnieuw wekenlang. Het gezelschap bestaat uit Jaak De Voght, Louis Staal, de tenor Van Rijkel, Mia de Wachter en anderen. Als orkest trok Rik Senten de '15 Rhytme-virtuozen van den accordeon-koning Leo Kiebooms' aan. Er werd gespeeld op zaterdag-, zondag- en donderdagavond met 's zondagsnamiddags een matineevertoning.
't Ga korten !
In oktober 1943 wordt de nieuwe revue gespeeld met een 'dubbel orkest' onder leiding van Zwijsen. Naast het symphonisch orkest van J.A. Zwijsen - wat Senten wellicht doelbewust schrijft als JAZWIJSEN - speelt de jazz-formatie van Kiebooms. Mia de Wachter leidt nu een kinderballet van '16 kwieke danseresjes'.
't Komt kleir... in de wasch !
Rik Sentens 'fantastische revue'. Deze revue met opnieuw een optimistisch klinkende titel startte eind november met dezelfde mensen en opnieuw het dubbel orkest Zwijsen-Kiebooms onder de algemene leiding van Zwijsen. Het kinderballet trad op in een Sint-Niklaas-feeërie, en verder enkele nieuwe attracties.
Van 't een en 't ander.
Deze zogenaamde 'Revue der Revues' startte op tweede kerstdag 1943. Van Jaak de Voght werd gezegd dat hij weer de man van de revue was en vooral dan in het aanleren aan de zaal van het revueliedje. J.A.Zwijsen trad hier ook op als 'klavier-virtuoos' bij de uitvoering van de 2e Rhapsodie van Liszt en ook de jazz-formatie van Kiebooms was weer van de partij. Het hele gezelschap trad met deze revue begin januari ook op in de zalen Alcazar in Mechelen, Plaza in Boom en Roxy in Turnhout.
Operetten in de Hippodroom.
Halfweg januari 1944 pakte Rik Senten uit met het opvoeren van operetten. De eerste in de reeks is Vrouw Luna van de componist Paul Lincke. Zwijsen dirigeerde het versterkt orkest en naast het Hippodroomgezelschap en Jaak de Voght trad als hoofdrol Suzanne Lyonel op. Als gaste vermelden we Netty Hart. Een maand later dirigeerde Zwijsen Masker in Blauw van Fred Raymond. Suzanne Lyonel vervulde opnieuw de titelrol samen met Albert Van Rijkel die meermaals 'tot "bis"-nummers verplicht werd'. Naast de vertrouwde figuren De Voght, De Wachter, Asselberghs en Staal trad in deze operette ook Frans Courtel op. De laatste vertoningen vonden plaats op 12 maart, waarna het gezelschap afscheid nam van het publiek. Zwijsen werkte daarna nog voor enkele revues in het Empiretheater en het seizoen in de Hippodroom werd verder ingevuld met circusvoorstellingen.
 
 

 

 

Na de bevrijding

 

Wij zijn er van af !
Na de bevrijding van Antwerpen startten Rik Senten en Zwijsen op 30 september 1944 met deze zogenaamde 'ontsmettingsrevue'. De regie was in handen van Rik Senten en Willy Cavalli. Muziek. Naast het orkest van Zwijsen trad hier ook de Koninklijke fanfare 'De Ware Vrienden' op onder leiding van de heer Morjau. Nieuwe liedjes van Zwijsen waren In Normandië, gezongen door Mia De Wachter en René Bertal, en Bevrijding ! op tekst van Rik Senten zelf en gezongen door Gil. Gilbert.
Maar op 13 oktober viel de eerste Duitse V-bom in Antwerpen op de hoek van de Leopold de Waelplaats en de Schildersstraat en maakte 32 doden. Zwijsen vluchtte met zijn gezin naar zijn familie in Wallonië. De pianist-repetitent Bert Peeters nam de dirigeerstok over. Het gezelschap ging in oktober en november met een beperkt orkest van 12 muzikanten nog op tournee naar Turnhout, Aalst, Leuven en Mechelen. Op 5 november speelde men voor de laatste keer in Leuven. Rik Senten schreef dan vanuit Antwerpen aan Zwijsen : "En dan meen ik voorloopig van alles voorzichtig de handen te houden, want de zaken (ook cafés) zijn hier zoo goed als verlaten."
In april 1945 zag Senten het nog niet zitten om opnieuw aan revues te beginnen. De Hippodroom was door de beschadigingen nog niet veilig en Senten was druk met het lanceren van zijn Sportgazet. Rik Senten schrijft aan Zwijsen "Ik geloof nu, dat ook gij met uw familie niet lang meer uit de Scheldestad zult verwijderd blijven, en we weer spoedig den ouden goeden tijd mogen meemaken."
Hands Up ! Kamerad !
Na de definitieve capitulatie van Duitsland op 8 mei, startte hij diezelfde maand inderdaad weer met een revue. Zwijsen werkte hieraan mee en zou zoals dat ook werd aangekondigd deze nieuwe revue opnieuw dirigeren. Maar ondertussen was Zwijsen bezig met de voorbereiding en repetities voor de Komediantenrevue 1945 in de Koninklijke Nederlandse Schouwburg en zou hij aan de muziek werken van de film van Gaston Ariën Baas Gansendonck. Het orkest stond dan ook onder leiding van Albert Peeters. Peeters bleef daarna verder meewerken aan de revues van Fé Pasmans, maar voor zover ik tot hiertoe kon nagaan was Hands Up ! Kamerad ! de laatste revue van Zwijsen en van Rik Senten.

 

 
 

Opmerkingen en aanvullingen worden in dankbaarheid aanvaard via contactadres onderaan de startpagina

© Erik Zwysen, 5 december 2003

laatste aanpassing 25 augustus 2017