WEESHUIZEN

1904

ANTWERPEN

Omhoog • Antwerpen • Brussel • Hainaut • Liège • Limburg • Oost Vlaanderen • Vlaams Brabant • Wallonie • West Vlaanderen


Bron : Ludovic Saint-Vincent, Belgique Charitable, nouvelle édition refondue et complétée par Mme Ch. Vloeberghs, Albert Dewit, Editeur, 1904

De term weeshuis wordt vandaag niet meer gebruikt.
Voor lijsten van hedendaagse erkende voorzieningen verwijzen we u naar volgende websites :

De sociale kaart
Jongerenwelzijn erkende voorzieningen
Kind en Gezin opvangadressen


Schema Provincie
Gemeente Benaming Beheer
Straat of fusiegemeente bestemd voor leeftijd waarop kinderen worden opgenomen
Jaar oprichting onderwijs en opleiding ten laste van (tlv.)
onderhoudsgeld
diverse informatie personeel
naar schema

Provincie Antwerpen

top
     
Antwerpen Weeshuis voor jongens Burgerlijke Godshuizen
rue Durlet weesjongens 7 à 20 jaar
1883 lager en beroepsonderwijs ; plaatsing in de leer op de gewenste leeftijd ; verderzetten studies mogelijk voor begaafde leerlingen tlv. Openbare Weldadigheid van Antwerpen
  Wezen uit andere gemeenten worden uitzonderlijk opgenomen tegen een onderhoudsgeld van 1,20 fr. per dag.  
  Na het verlaten van het weeshuis blijven de kinderen nog ongeveer 3 jaar onder toezicht.  
  Dit gebouw werd ingehuldigd in 1883 en vervangt het hospice voor jongens, gesticht in 1558 door Jeanne Van Schoonbeke voor de schamele wezen van de stad Antwerpen lekenpersoneel
     
Antwerpen Weeshuis voor meisjes Burgerlijke Godshuizen
rue Albert Grisar kleine jongens tot 7 jaar
weesmeisjes
jongens tot 7 jaar
meisjes tot 18 jaar
1882 opvoeding, opleiding, handwerk  
  Weesmeisjes uit andere gemeenten kunnen uitzonderlijk opgenomen worden tegen 1,12 fr per dag.  
  Dit weeshuis dateert van 1882 en vervangt het oude "Hospice des Orphelines", gesticht in 1553 in een afdeling van het Vrouwkenshuis in de Lange Gasthuisstraat. lekenpersoneel
     
Antwerpen Weeshuis voor jongens
St-Joseph / Sint Jozef
Frères de Notre-Dame de Miséricorde
rue Nationale lager en beroepsonderwijs  
  250 fr per jaar.  
  Geen vakantie buiten de instelling.  
     
Antwerpen Weeshuis voor meisjes
Instituut Van Celst
Soeurs servantes du Sacré Coeur de Jésus
Marché St-Jacques lager en huishoud-onderwijs, handwerk  
  250 fr. voor het eerste jaar, uitzet inbegrepen. 50 fr. voor de volgende jaren.  
  Op 21 jarige leeftijd worden de meisjes geplaatst als "lingères".  
     
Antwerpen Weeshuis voor meisjes
Instituut St-Franciscus Xaverius
Soeurs servantes des SS.CC. de Jésus et de Marie
Rempart St-Georges meisjes 2 tot 15 jaar
  150 fr per jaar voor kinderen van 2 tot 15 jaar. Uitzet 50 fr voor kinderen tussen 3 en 13 jaar, 75 fr voor kinderen tussen 13 en 15 jaar oud. Gratis verblijf vanaf de leeftijd van 15 jaar.  
     
Antwerpen Weeshuis voor meisjes
Instituut Terninck
Soeurs Maricoles de Waesmunster
rue Terninck meisjes vanaf 6 jaar tot 21 jaar
  lager en huishoud-onderwijs ; werkplaats  
  Gratis verblijf ; uitzet 60 fr.  
  Kinderen blijven tot hun 21 jaar in de instelling. Wie het weeshuis vroeger verlaat betaalt een schadeloosstelling, berekend op 0,40 fr per dag.   
     
Antwerpen Weeshuis voor meisjes Filles de St-Vincent de Paul
Longue rue du Sable 150 fr ; uitzet en beddegoed 100 fr.  
     
Antwerpen Weeshuis voor meisjes
Twee Gezusters
Soeurs Annonciades
Longue rue de l'Autel meisjes 7 tot 21 jaar
  lager onderwijs, huishoudklas  
  100 fr per jaar.  
     
Antwerpen Protestants weeshuis Diaconnesses
rue Bex jongens en meisjes  
     
Antwerpen Israëlitisch weeshuis  
  wezen, jongens en meisjes tot 18 jaar
  Naargelang hun vaardigheden leren de kinderen een beroep of studeren ze verder.  
  Doel : Het onderhouden van jongens- en meisjeswezen tot 18 jaar in een speciaal voor dit doel gehuurd gebouw.
Men helpt ook weduwen.
 
  Bij het verlaten van het weeshuis krijgen de kinderen een uitzet.  
     
Arendonk Weeshuis voor meisjes Burgerlijke Godshuizen
centrum behoeftige meisjes 4 tot 21 jaar
1860 lager onderwijs, handenarbeid tlv. Openbare Weldadigheid van Arendonk
  Kinderen van andere gemeenten kunnen opgenomen worden tegen 100 fr per jaar (voor kinderen van 4 tot 7 jaar) ; 75 fr (van 7 tot 11 jaar) ; 25 fr per jaar (van 11 tot 21 jaar) ; plus 6 fr per jaar voor medische kosten.  
  Samen met het hospice en het hospitaal beslaat dit in 1860 opgerichte complex met het weeshuis een oppervlakte in het centrum van Arendonk van 1 hectare 30 aren 50 centiaren.  
     
Berendrecht Weeshuis - Hospice Burgerlijke Godshuizen
1897 wezen (meisjes en jongens) ; ouderlingen van Berendrecht, Lillo, Zandvliet en Stabroek ; ongeacht hun handicap alle leeftijden
  lager onderwijs ; kinderen worden voorbereid op beroep (handenarbeid)  
  Kinderen van andere gemeenten kunnen opgenomen worden tegen een met de Commissie af te spreken onderhoudsgeld.  
  In 1903 waren 4 geneesheren aan het instituut verbonden ; elk van hen deed er alternerend dienst gedurende één jaar.  
  In 1903 waren er een honderdtal wezen en ouderlingen opgenomen.  
     
Boom Weeshuis - Hospice
Sint Jan Baptiste
Burgerlijke Godshuizen
rue du Cimetière behoeftige wezen (meisjes en jongens) uit Boom ; behoeftige ouderlingen vanaf 4 jaar (wezen)
1845 Kinderen van andere gemeenten kunnen opgenomen worden tegen een onderhoudsgeld vast te stellen door de Commissie. Het gebeurt slechts een zeldzame keer.  
  Jongens verlaten op 12-jarige leeftijd het Hospice en worden voorbereid op handerarbeid (de meesten worden steenbakkers, veelal voor de steenbakkerijen in Boom).  
  In 1903 waren er 30 wezen opgenomen.  
  Samen met het hospitaal beslaan deze gebouwen een oppervlakte van 3 ha, 51 a en 31 ca. Ze werken met een jaarlijks budget van ongeveer 30.000 fr.  
  Deze gebouwen konden in 1845 worden opgericht dankzij de vrijgevigheid van Dhrn J. en J.B. Pauwels uit Boom. De eerste was vicaris generaal van het Aartsbisdom in Mechelen, de andere eigenaar verblijvend in Boom.  
     
Brecht Weeshuis Burgerlijke Godshuizen
rue de l'Hôpital behoeftige wezen en verlaten kinderen (jongens en meisjes) tot 12 jaar
1877 lager onderwijs  
  Na het lager onderwijs, worden de kinderen volgens hun keuze geplaatst in de leer of in dienstverband Soeurs Annonciades
  Samen met het Hospice en het gasthuis beslaat het weeshuis een terrein van 62a en 70 ca. Het jaarlijks budget is ongeveer 11.000 fr.  
     
Duffel Weeshuis Burgerlijke Godshuizen
  behoeftige meisjes wezen uit Duffel vanaf 2 jaar
  lager onderwijs en handwerk  
  Op de leeftijd van 15 à 16 jaar worden de meisjes geplaatst bij personen die door de leden van de Commissie gekend zijn en ze blijven onder verder toezicht Soeurs Norbertines
     
Edegem Hospice-Hôpital Burgerlijke Godshuizen
rue de l'Hôpital arme wezen (meisjes en jongens), behoeftige ouderlingen, gebrekkigen van Edegem tlv. Openbare Weldadigheid
1877 Opgericht op 29 december 1877 dank zij de vrijgevigheid van Mlle du Bois d'Aische. Soeurs Annonciades, de Velthem
  Ouderlingen en zieken van buiten Edegem worden ook opgevangen tegen onderhoudsgeld van 1,18 fr per dag (in 1903). .  
  Oppervlakte van het terrein is 1 ha 28 a. Jaarlijks budget ongeveer 11.000 fr.  
     
Geel Weeshuis voor meisjes Soeurs Annonciades, de Huldenberg
  lager onderwijs, handwerk  
  125 fr per jaar voor de eerste zes jaren ; daarna 50 fr per jaar tot de leeftijd van 18 jaar. Uitzet : 100 fr ; voor twee zusters bedraagt de uitzet samen 150 fr.  
     
Grobbendonk Weeshuis-Hospice Burgerlijke Godshuizen
Hofeinde wezen (meisjes en jongens), ouderlingen, behoeftige gebrekkigen van Grobbendonk  
1436 Behoeftigen van buiten Grobbendonk worden opgevangen tegen een onderhoudsgeld van 0,68 fr per dag (bedrag in 1904).  
  Opgericht op 16 maart 1436 door de douairière d'Arnold van Crayenhem.  
  Het terrein waarop de gebouwen van het weeshuis-hospice én van het hospitaal zich bevinden hebben een oppervlakte van 28a 90 ca. Het jaarlijks budget voor deze instellingen bedraagt ongeveer 6.000 fr.  
     
Hemiksem Weeshuis-Hospice
St-Nicolas
Soeurs Maricoles
1853 arme weesmeisjes ; alle leeftijden tot 21 jaar
  lager onderwijs, handwerk geplaatst door de gemeente Hemiksem
  Weesmeisjes van andere gemeenten kunnen ook opgenomen worden. De voorwaarden zijn te bespreken met de overste.  
  Ook behoeftige ouderlingen worden opgenomen.  
  Opgericht in 1853 door Mw. Van Praet-Van Ertborn. Gesubsidieerd door de gemeente.  
     
Hoboken Weeshuis Burgerlijke Godshuizen
Groenstraat behoeftige wezen (meisjes en jongens) van Hoboken vanaf 2 jaar tot de meerderjarigheid
1845 lager onderwijs, handwerk  
  De jongens verlaten het weeshuis op de leeftijd van ongeveer 15 jaar. Soeurs Maricoles de Waesmunster
  Voor betalende kinderen bedraagt de prijs tussen de 300 à 400 fr.  
     
Hoboken Weeshuis voor meisjes Soeurs Maricoles de Waesmunster
  meisjes van 5 tot 21 jaar
  150 fr per jaar tot 15 jaar ; gratis verblijf vanaf 15 tot 21 jaar. Wanneer het kind de instelling verlaat voor de leeftijd van 21 jaar betaalt men 0,50 fr per dag vanaf de dag van opname tot de dag van vertrek. Uitzet brengt men zelf mee, ofwel betaalt men hiervoor 50 fr.  
     
Hoogstraten Weeshuis voor jongens Burgerlijke Godshuizen
1561 behoeftige wezen (jongens) van Hoogstraten tot 16 jaar
  Kinderen van andere gemeenten worden niet toegelaten. tlv. Openbare Weldadigheid
  Het jongensweeshuis is ondergebracht in een vleugel van het Hospitaal  
  Opgericht op 31 october 1561. Soeurs de N.-D. des VII Douleurs
     
Hoogstraten Weeshuis voor meisjes Burgerlijke Godshuizen
1564 behoeftige wezen (meisjes) van Hoogstraten  
  Lager onderwijs, handwerk  
  Meisjes van andere gemeenten worden niet toegelaten.  
  Het meisjesweeshuis is ondergebracht in een vleugel van het Hospitaal  
  Opgericht op 3 november 1564. Soeurs de N.-D. des VII Douleurs
     
Kapellen Weeshuis voor meisjes
Sint Philomène
Soeurs du St-Coeur de Marie, de Berlaer
  meisjes vanaf 11 jaar
  150 fr per jaar tot de leeftijd van 18 jaar, plus een uitzet en het onderhoud van de kleren.  
     
Kontich Weeshuis voor meisjes
Asile du Sacré-Coeur
Soeurs servantes des SS.CC. de Jésus et de Marie
  meisjes vanaf 7 jaar
  lager onderwijs en handwerk  
  150 fr per jaar, betaalbaar per trimester (tot 15 jaar). Beddegoed 25 fr. Uitzet 50 fr. Vanaf 15 tot 21 jaar is het verblijf gratis.  
  Er is geen vakantie buiten het weeshuis.  
  De meisjes blijven in het weeshuis tot hun 21 jaar.  
     
Lier Weeshuis voor jongens Burgerlijke Godshuizen
rue St-Hubert behoeftige jongens van Lier, wezen van vader en moeder of van één van beiden vanaf 6 jaar
1869 lager onderwijs in een openbare stadsschool ; de surveillant van het weeshuis begeleidt de jongens van en naar school.  
  Op de leeftijd van 14 jaar kiezen de jongens een vak en worden dan in burgergezinnen geplaatst op kosten van de instelling, om zich aan het gezinsleven aan te passen. Dagelijks gaan ze naar een atelier om zich te bekwamen in het vak of beroep van hun keuze.  
  Tot op de leeftijd van 18 jaar staan de jongens onder voogdij van de Commissie en blijven onder toezicht van de directie heel de periode dat ze in de stad zijn geplaatst.  
  Elke zondag komen ze naar het weeshuis om de zondagse conferentie bij te wonen.  
  Jongens van andere gemeenten worden niet toegelaten. Lekenpersoneel
     
Lier Weeshuis voor meisjes Burgerlijke Godshuizen
Béguinage - in het Begijnhof behoeftige meisjes van Lier, wezen van vader en moeder of van één van beiden vanaf 6 jaar
1570 Opleiding en opvoeding aangepast aan de toestand van de kinderen ; handwerk.  
  De kinderen blijven in het weeshuis tot 21 jaar.  
  Meisjes van andere gemeenten worden niet toegelaten. Soeurs de St-Vincent de Paul, de Gysegem
     
Lint Hospice Burgerlijke Godshuizen
rue du Village behoeftige wezen (meisjes en jongens), ouderlingen, zieken tlv. Openbare Weldadigheid van Lint
1880 Behoeftigen uit andere gemeenten kunnen toegelaten worden tegen de onderhoudsprijs van 1,19 fr per dag (in 1904). Soeurs de St-Vincent de Paul, d'Opwyck
  Het terrein waarop het gebouw zich bevindt heeft een oppervlakte van 82a 10 ca. Het jaarlijks budget bedraagt ongeveer 3.500 fr.  
  Opgericht in 1880 dankzij een legaat van Mevrouw Houyet.  
     
Mechelen Weeshuis voor jongens
Hospice Ste-Hedwige
Burgerlijke Godshuizen
Longue rue des Bateaux wettig geboren arme weesjongens  
1562 Godsdienstige en morele opvoeding. Voldoende opleiding om goede en eerlijke vakmensen te worden.  
  De jongens gaan naar scholen in de gemeente en worden vanaf ongeveer 14 jaar in de leer geplaatst in het beroep naar hun keuze  
  Gesticht door Hedwige Van den Nieuwenhuizen, genoemd Van Campfort, bij testament in 1562.  
  Tussen 1798 en 1850 was het Hospice wegens financiële moeilijkheden gesloten. lekenpersoneel
     
Mechelen Weeshuis voor meisjes
Hospice St-Joseph
Burgerlijke Godshuizen
Longue rue des Bateaux arme meisjes, geboren in Mechelen van ouders die er hun domicile de secours hebben ; meisjes van andere gemeenten kunnen ook opgenomen worden  
1850 Kinderen van andere gemeenten kunnen opgenomen worden tegen een vergoeding die wordt vastgesteld door de Commissie.  
  Ontstaan uit de fusie van het oorspronkelijke Weeshuis voor jongens "Maison Blue" opgericht in 1522 ; het "Vondelingenhuis", "Weezenhuis"  of "St-Jozefsschool" dat bestond sinds het einde van de 14e eeuw ; en de school voor arme meisjes "Notre Dame aux Anges" gesticht in 1677, die in 1850 naar het nieuwe gebouw in de rue des Bateaux verhuizen.  lekenpersoneel
     
Meerhout Weeshuis - Hospice Burgerlijke Godshuizen
rue de l'Hôpital wezen (meisjes en jongens), behoeftige ouderlingen tlv. Openbare Weldadigheid van Meerhout
1869 Kinderen uit andere gemeenten kunnen opgenomen worden tegen een vergoeding die vastgesteld wordt door de Commissie.  
  Het terrein waarop de gebouwen van het weeshuis-hospice en ook het hospitaal zich bevinden, heeft een oppervlakte van 1ha 12a.  
  Opgericht op 2 september 1869. Gesticht door pastoor Ant.G.Dax. Soeurs Annonciades, de Brecht
     
Merksem Weeshuis voor meisjes - Hospice Burgerlijke Godshuizen
rue de l'Hôpital meisjeswezen ; behoeftige ouderlingen vanaf 70 jaar ; tlv. Openbare Weldadigheid van Merksem
1859 niet toegankelijk voor kinderen van buiten de gemeente  
  Het terrein waarop de gebouwen van het weeshuis-hospice en van het hospitaal zich bevinden, heeft een oppervlakte van 1ha 20a. Het gezamenlijk jaarlijks budget is ongeveer 18.500 fr. Soeurs du Sacré-Coeur, de Berlaer
     
Putte Weeshuis voor meisjes Soeurs de N.-D. des VII Douleurs, de Rode-St-Genèse
  Het onderhoudsgeld is 15 fr per dag, plus de uitzet.  
     
Schoten Weeshuis - Hospice Burgerlijke Godshuizen
rue de l'Hôpital wezen, ouderlingen en gebrekkigen van alle leeftijden tlv. Openbare Weldadigheid van Schoten
1868 De wezen blijven gewoonlijk in het weeshuis tot de leeftijd van 15 jaar, waarna ze worden opgeleid voor een beroep.  
  Behoeftige wezen uit andere gemeenten worden toegelaten tegen een onderhoudsgeld van 0,75 fr per dag (in 1904)  
  Het terrein waarop de gebouwen van het weeshuis-hospice en van het hospitaal zich bevinden, heeft een oppervlakte van 4ha. Het gezamenlijk jaarlijks budget is ongeveer 10.000 fr. Soeurs Maricoles

 

     
Turnhout Weeshuis voor meisjes - Hospice Burgerlijke Godshuizen
avenue du Béguinage meisjeswezen ; ouderlingen vanaf 4 jaar tot aan de meerderjarigheid
1855 lager onderwijs, handwerk. tlv. Openbare Weldadigheid van Turnhout
  Bij hun meerderjarigheid worden de meisjes geplaatst door de directie.  
  Jongenswezen ten laste van de Openbare Weldadigheid worden in het pensionaat van de Broeders van Liefde geplaatst in Turnhout.  
  Het terrein waarop het weeshuis-hospice zich bevindt heeft een oppervlakte van 2ha 43a 87ca. Soeurs Maricoles
     
Turnhout Weeshuis voor jongens - beroepsschool
Institut St-Victor
Frères de la Charité, de Gand
  lager onderwijs; leertijd in verschillende beroepen zoals : typograaf, drukker, boekbinder, meubelmaker, schrijnwerker,  kleermaker, schoenmaker.  
  350 fr per jaar. De tweede van twee broers krijgt een vermindering van 30 fr.  
  De wezen kunnen in de instelling blijven tijdens de vakanties.  
     
Wuustwezel Weeshuis voor meisjes - Hospice Burgerlijke Godshuizen
1868-1871 arme wezen (meisjes) ; behoeftige ouderlingen tlv. Openbare Weldadigheid van Wuustwezel
    Soeurs Noires
     
Wijnegem Weeshuis - Hospice St-Joseph Burgerlijke Godshuizen
1895 wezen ; ouderlingen tlv. Openbare Weldadigheid van Wijnegem
    Soeurs Annonciades, de Huldenberg
     
Wijnegem Maison de Miséricorde  
  jongens
meisjes
tot 9 jaar
tot meerderjarigheid
  jongens krijgen vanaf 9 jaar elders beroepsopleiding  

© Erik Zwysen, 17 april 2004
Laatste aanpassing 16 augustus 2016